George Wilson Bridges. "Πρωτοπόροι φωτογράφοι του 19ου Αιώνα"

Η καλοτυπία (Calotype) ή, σπανιότερα, ταλμποτυπία (Talbotype) ήταν μια μέθοδος φωτογραφίας που ανακάλυψε ο William Fox Talbot. Χρησιμοποιούσε ένα χάρτινο ευαισθητοποιημένο αρνητικό που ο χρόνος έκθεσής του στη μηχανή, κάτω από δυνατό ηλιακό φως, ήταν 8 λεπτά με διάφραγμα f8. Η καλοτυπία, αν και εφευρέθηκε ταυτόχρονα με τη δαγγεροτυπία, δεν κατόρθωσε να αποκτήσει την εμπορικότητα της πρώτης.
Ο αιδεσιμότατος George Wilson Bridges (Τζωρτζ Μπρίτζες) γνώριζε προσωπικά τον Fox Talbot. Ενδιαφέρθηκε για τη μέθοδό του, την οποία και διδάχτηκε από τον βοηθό του Talbot, τον Nicolaas Henneman (Νίκολας Χένεμαν), και αργότερα, στη Μάλτα, από τον επίσης αιδεσιμότατο Calvert Jones (Κάλβερτ Τζόουνς). Ο George Wilson Bridges ταξίδεψε επί πέντε χρόνια (1846-1852) στην Ιταλία, την Ελλάδα, τη Μάλτα, τους Αγίους Τόπους και την Αίγυπτο και τράβηξε περισσότερα από 1.700 αρνητικά. Αντιμετώπισε μεγάλες τεχνικές δυσκολίες, και λίγες σχετικά φωτογραφίες του διασώθηκαν. Η ανακάλυψη ενός δημοσιεύματος στο έγκριτο για την εποχή περιοδικό ΠΑΝΔΩΡΑ δημιούργησε αρχικά αρκετό προβληματισμό σχετικά με το αν ο ίδιος ο William Fox Talbot είχε επισκεφθεί την Αθήνα!

« Ἂγγλος τις, ὁ Fox Tabbit [εννοεί Talbot], τόν ὁποῖον καί ἡμεῖς εἲδομεν, πρό τοῦ 1850 ἒτους, ἐν Άθήναις φωτογραφοῦντα μετά διαπύρου ζήλου τά έν τῇ Άκροπόλει άρχαῖα, έπεχείρησε νά θεραπεύση τάς έλλείψεις τῆς δαγγεῤῤείου μεθόδου, καί πρῶτος κατώρθωσε νά ὑποκαταστήση εἰς τόν ἂργυρον, τόν χάρτην καί εἰς τήν μονάδα τόν πολλαπλασιασμόν [...] »


Η ΠΑΝΔΩΡΑ συγχέει εδώ τον George Wilson Bridges με τον Talbot. Νεότερες έρευνες απέδειξαν ότι ο Talbot, αν και αρχαιολόγος και ελληνιστής, δεν επισκέφθηκε την Ελλάδα μετά την εφεύρεση της φωτογραφίας. Επισκέφθηκε μόνον την Κέρκυρα στα τέλη Μαρτίου του 1826, όπου και παρέμεινε έναν περίπου μήνα ασχολούμενος με τη βοτανολογία. 
Ο George Wilson Bridges έφτασε στην Αθήνα το Νοέμβριο του 1848 και τράβηξε 66 καλοτυπίες, κυρίως από τις αρχαιότητες της Αθήνας. Τριάντα από αυτές τις χρησιμοποίησε στο λεύκωμά του The Illustrations of the Acropolis of Athens. Οι υπόλοιπες 36 βρίσκονται στο λεύκωμα Supplement to the Illustrations of the Acropolis of Athens. Τα δύο αυτά λευκώματα, τα οποία κυκλοφόρησαν με ένθετες τις πρωτότυπες καλοτυπίες, εκδόθηκαν σε πολύ περιορισμένο αριθμό αντιτύπων και αποτελούσαν μέρος ενός μεγαλύτερου λευκώματος με τίτλο Selections from seventeen hundred genuine photographs taken around the shores of the Mediterranean between the years 1846 and 1852, with or without notes, historical and descriptive, by an Wayworn Wanderer. To τελικό αυτό λεύκωμα, τμήματα μόνο του οποίου σώζονται, δεν κυκλοφόρησε ποτέ σε ολοκληρωμένη μορφή. Οι εφημερίδες της εποχής, με εξαίρεση την ΠΑΝΔΩΡΑ, αρκετά αργότερα, δεν έκαναν μνεία για την επίσκεψη του George Wilson Bridges στην Αθήνα. Ο George Wilson Bridges συνάντησε εδώ, πιθανόν τυχαία, τον γιο του Σκωτσέζου ερευνητή και επιστήμονα Sir David Brewster (Σερ Ντέιβιντ Μπρούστερ, 1781-1868), ο οποίος το 1849 εφηύρε το στερεοσκόπιο. Στις 22 Ιανουάριου 1849 ο Brewster σε επιστολή του προς τον Talbot ζητούσε πληροφορίες για τον George Wilson Bridges

« ο οποίος είχε τραβήξει μερικές πολύ καλές ταλμποτυπίες. Η εντύπωση που είχε δημιουργήσει στον μικρότερο γιο μου, που τον συνάντησε πρόσφατα στην Αθήνα, δείχνει ότι πρόκειται για πολύ ενδιαφέροντα άνθρωπο ».


Σε επιστολή του προς τον Talbot, ο George Wilson Bridges γράφει:


« [...] το λεύκωμά μου περιλαμβάνει περισσότερες από 200 ελληνικές απόψεις και αρχαία [...] θα σας στείλω ένα δείγμα από το ωραίο μικρό Ιερό της [Απτέρου] Νίκης, πρόσφατα συντηρημένο και με την πρόσφατη ανακάλυψη ενός μαρμάρινου τμήματος - που προφανώς ανήκει σε αυτό· πιστεύω ότι έχω πλουσιοπάροχα εικονογραφήσει [το βιβλίο των] Leape & Wordsworth και απέδειξα την άνευ αξίας πλάνη των χαρακτικών που περιλαμβάνονται στο Pictorial Greece των τελευταίων. Ο Βασιλιάς Όθων είναι ενθουσιασμένος με μερικές φωτογραφίες που του έδωσα και σας δίνει τον τίτλο του φιλόκαλου, και για την τέχνη σας [τον τίτλο] της Φιλιογραφίας [Philiography = φίλος της γραφής]. Απολαμβάνω αυτό το ήσυχο μέρος, έχω αυτά τα δωμάτια με θέα στην Ακρόπολη [...] »

του Άλκη Ξ. Ξανθάκη
Ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας 1839-1970
Πάπυρος
Αθήνα 2008

Σχόλια