Pierre-Gaspard Gustave Joly de Lotbiniere. "Πρωτοπόροι φωτογράφοι του 19ου Αιώνα"

Ο Pierre-Gaspard Gustave Joly de Lotbiniere (Πιερ-Γκασπάρ Γκυστάβ Ζολύ ντε Λοτμπινιέρ) ήταν ένας Ελβετός υπήκοος που καταγόταν από το Επερναί της Γαλλίας, ο οποίος είχε μεταναστεύσει στον Καναδά, όπου παντρεύτηκε την ιδιαίτερα εύπορη κυρία Julie-Christine Chattier de Lotbiniere (Ζυλί-Κριστίν Σαρτιέ ντε Λοτμπινιέρ), της οποίας το επίθετο είχε προσθέσει μετά το δικό του όταν την παντρεύτηκε το 1828. Τον Αύγουστο του 1839 βρισκόταν στο Παρίσι, με σκοπό να κάνει το Μεγάλο Ταξίδι στην Ανατολή, όταν ανακοινώθηκε η εφεύρεση της φωτογραφίας. Ενθουσιάστηκε από τη νέα εφεύρεση και αποφάσισε να αποκτήσει μια μηχανή. Δεν είναι γνωστό αν την προμηθεύτηκε από τον ίδιο τον Daguerre ή από τον οπτικό και κατασκευαστή οργάνων ακρίβειας Noel-Marie Paymal Lere-bours (Νοέλ-Μαρί Παιμάλ Λερεμπούρ, 1807-1873). Ο Lerebours, εκτός από προμηθευτής των απαραίτητων υλικών, ήταν ο άνθρωπος που τον έπεισε να φωτογραφίσει για λογαριασμό του, κάτι που ήδη είχε προτείνει σε αρκετούς άλλους περιηγητές. Σκοπός του ήταν να εκδώσει ένα λεύκωμα με εικόνες από τα πιο σημαντικά μέρη του κόσμου. Ο Lotbiniere πήγε οδικώς στη Μασσαλία, απ' όπου αναχώρησε στις 21 Σεπτεμβρίου 1839 με το ιστιοφόρο Μέντωρ για το Μεγάλο Ταξίδι. Σύμφωνα με το ημερολόγιό του, το οποίο εντοπίστηκε στον Καναδά, έφτασε στις 23 Σεπτεμβρίου στο Λιβόρνο, αφού πρώτα πέρασε από την Κορσική. Την επομένη το πλοίο έφτασε στη Μάλτα και στις 28 του ίδιου μήνα συνέχισε για τη Σύρο. Εκεί παρέμεινε λίγες ημέρες μαζί με τον λόρδο Alvanley (Άλβανλυ, 1789-1849), ο οποίος είχε και αυτός προορισμό την Αθήνα. Στις 5 Οκτωβρίου επιβιβάστηκαν στο πλοίο που θα τους μετέφερε στον Πειραιά.

Έφτασαν εκεί την επομένη και κατευθύνθηκαν αμέσως στην Αθήνα, όπου εγκαταστάθηκαν στο Ξενοδοχείο της Αγγλίας. Στις 15 Οκτωβρίου ξεκίνησαν, μαζί με τον λόρδο και τον συνταγματάρχη Dowson Dome (Ντώσον Ντόουμ), που ήταν μέλος του Αγγλικού Κοινοβουλίου, για μια περιοδεία στην Πελοπόννησο. Επισκέφθηκαν το Ναύπλιο, την Επίδαυρο, της Μυκήνες, το Άργος και τη Νεμέα. Στην επιστροφή πέρασαν από την Κόρινθο, τα Μέγαρα και την Κακιά Σκάλα και έφτασαν στην Αθήνα στις 21 Οκτωβρίου. Είναι εξακριβωμένο ότι κατά τη δύσκολη για την εποχή περιήγησή του στην Πελοπόννησο δεν είχε πάρει μαζί του την ογκώδη και βαριά δαγγεροτυπική του μηχανή. Στις 22 Οκτωβρίου, δηλαδή την αμέσως επόμενη μέρα της επιστροφής του, άρχισε να φωτογραφίζει. Ήταν λοιπόν φυσικό να ξεκινήσει από την Ακρόπολη. Εκτός από το ημερολόγιο του ταξιδιού του κρατούσε και ένα δεύτερο σημειωματάριο όπου κατέγραφε με σειρά τις λήψεις που έκανε για να μπορεί να ταυτίσει τις δαγγεροτυπίες που τραβούσε. Με γλαφυρό τρόπο περιγράφει τα συναισθήματά του όταν βρέθηκε πάνω στον Ιερό Βράχο: Είχα ήδη θαυμάσει με λεπτομέρεια τις ομορφιές της Ακρόπολης, όταν πήγα για πρώτη φορά εκεί, με τη δαγγεροτυπική μηχανή μου. Αυστηρός παρατηρητής τότε του λιμπρέτου του Daguerre, σκεφτόμουνα να μη χάσω ούτε ένα λεπτό, για να εκθέσω την πλάκα μου στις ακτίνες του ήλιου. Παρ' όλα αυτά, η σύγχυσή μου ήταν πολύ μεγάλη όταν χρειάστηκε να διαλέξω ανάμεσα σε τόσα αριστουργήματα. Έστρεψα τον σκοτεινό θάλαμό μου πότε προς το ένα σημείο και πότε στο άλλο. Η θέση του ήλιου μ' έκανε τελικά να προτιμήσω την άποψη των Προπυλαίων, αυτή την περίφημη πύλη που τόσο επάξια μας εισάγει στα θαύματα της Ακρόπολης. Και δεν μπορώ να πω ότι δεν λυπήθηκα όταν γύρισα την πλάτη μου στον θείο Παρθενώνα και στο ναό του Ερεχθείου. Η λύπη μου όμως έσβησε γρήγορα μπροστά στη μαγική θέα που μου προσφερόταν.... Με τα λόγια αυτά ο Joly de Lotbiniere περιγράφει στο βιβλίο Excursions daguerriennes τις εντυπώσεις του σχετικά με τη δαγγεροτυπία των Προπυλαίων, που μάλλον είναι η πρώτη φωτογραφία που τραβήχτηκε στην Ελλάδα. Στην Αθήνα έκανε συνολικά δέκα λήψεις, στο υπόλοιπο διάστημα που παρέμεινε εκεί. Έτσι οι τοποθεσίες απ' όπου έγιναν είναι πια γνωστές. Δυστυχώς όμως δεν σώθηκε καμιά πρωτότυπη από αυτές.